Doanh nghiệp không định giá thương hiệu, nhà nước sẽ thất thoát trong cổ phần hóa

35
Định giá thương hiệu
Định giá thương hiệu

Thương hiệu vốn dĩ luôn là một trong những tài sản vô giá của các doanh nghiệp, cá nhân khi hành nghề kinh doanh. Thậm chí trên thế giới có những doanh nghiệp có giá trị thương hiệu chiếm đến 70% tổng giá trị. Trong khi đó tại Việt Nam, các doanh nghiệp kể cả những doanh nghiệp lớn đã không đề cao thương hiệu cũng như việc đăng ký bảo hộ thương hiệu dẫn đến mất tài sản trí tuệ do mình tạo ra. Hơn nữa khi doanh nghiệp không định giá được thương hiệu, nhà nước sẽ bị thất thoát lớn khi thực hiện cổ phần hóa.

Cảnh báo tình trạng thất thoát

Phó Cục trưởng Cục tài chính doanh nghiệp, ông Đặng Quyết Tiến cho biết, hiện nay một số doanh nghiệp Việt Nam đã nhận được giá trị thương hiệu cao và có vị thế trên thị trường thế giới, điển hình như ngân hàng VietinBank năm 2016 đã đạt giá trị thương hiệu 249 triệu USD và thuộc Top 400 thương hiệu ngân hàng thế giới theo đánh giá của Brand Finance. Bên cạnh đó là thương hiệu Viettel với giá trị 2,686 tỷ USD, thương hiệu Mobifone với giá trị 391 triệu USD…

Được xếp hạng giá trị thương hiệu cao là vậy nhưng hiện nay các thương hiệu này vẫn chưa được xác định như giá trị tài sản doanh nghiệp. Chính vì vậy khi nhà nước thực hiện cổ phần hóa, nhất là trong thời gian tới sẽ bị thất thoát lớn. Không chỉ ảnh hưởng đến nhà nước mà ngay ở từng doanh nghiệp, khi cạnh tranh, nhượng quyền thương mại hay mua bán sáp nhập sẽ gặp nhiều thiệt thòi, trở ngại…

Một điều rất đáng buồn đó là nhiều doanh nghiệp Việt tuy sản xuất ra các sản phẩm/dịch vụ chất lượng nhưng khi đưa ra thị trường nước ngoài lại phải núp dưới tên của các thương hiệu có giá trị trên thế giới. Càng tồi tệ hơn khi các doanh nghiệp rất mạnh tay chi tiền đề xây dựng thương hiệu nhưng lại không xác định được giá trị thương hiệu của mình.

Nguyên nhân và giải pháp

Ông Đặng Quyết Tiến cũng cho biết nhận định của mình về nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do pháp luật Việt Nam chưa đầy đủ.

Từ Nghị định 109/2008/NĐ-CP ngày 10/10/2008 về việc bán và giao doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước cho đến Nghị định 59/2011/NĐ-CP về cổ phần hóa DNNN đều đã xác định giá trị thương hiệu là một trong những lợi thế kinh doanh. Tuy nhiên theo chuẩn mực kế toán Viêt Nam số 04 thì nhãn hiệu hàng hóa lại được coi là tài sản cố định vô hình. Chính vì vậy mà đến nay, các doanh nghiệp và nhất là doanh nghiệp tư nhân ở nước ta vẫn không chú trọng vào xác định giá trị thương hiệu.

Trước thực trạng hiện nay, Nghị định 59/2011/NP-CP đang dần được sửa đổi nhằm định hướng cho doanh nghiệp chú trọng hơn trong việc xác định giá trị thương hiệu. Theo đề án tái cơ cấu, các tập đoàn và tổng công ty sẽ thoái vốn ở một số công ty thành viên, bao gồm cả cổ phần góp vốn bằng giá trị thương hiệu. Tuy nhiên việc này chưa có hướng dẫn nên các doanh nghiệp vẫn đang trì trệ việc thoái vốn.

Cục Tài chính doanh nghiệp đã đề xuất Ủy ban Chứng khoán nhà nước phối hợp với Bộ Kế hoạch & Đầu tư để hướng dẫn cho doanh nghiệp thoái vốn đã góp bằng thương hiệu. Ông Đặng Quyết Tiến đã đưa ra nhận định của mình về giải pháp xác định giá trị thương hiệu, đó là tập hợp các chi phí xây dựng thương hiệu để đưa ra giá ban đầu, hoặc nếu doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán thì có thể lấy bộ chỉ tiêu KPI cộng với giá trên sàn chứng khoán và phối hợp với phương pháp  xác định giá trị thương hiệu của bên tư vấn.

Hy vọng với những giải pháp trên đây cùng những sửa đổi trong Nghị định 59/2011/NP-CP, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ sớm định giá được thương hiệu của mình, giải quyết vấn đề thất thoát trong nhà nước khi thực hiện cổ phần hóa.